Gogoratzen duzue? 2011ko azaroaren 30ean Gernika-Lumoko toponimia liburua aurkezteko hitzaldia izan genuen, Iratxe Lasa (Euskara Teknikaria) eta Mikel Gorrotxategi (Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordeko Idazkaria) hizlari. Orain, informazio hori web gunerako egokitu dugu eta datu basea hemen dago:  GURE LEKU IZENAK

Orduan ere esaten genuen lana ez zela hor bukatzen. Liburu horretan oinarritutako datu-basea nahi genuen bihurtu biltoki, aurrerantzean egin beharreko aberaste, zuzentze eta zehazte lanetarako eta, hori lortzeko, webgunea erakusleiho.

Gernika-Lumoko Udaleko Euskara Sailak Badihardugu elkartearekin 2009an hitzarmena sinatu zuenetik, lau urteko lan emankorrari eutsi zaio eta, iragan azaroan aurkeztu ziren emaitzak: GERNIKA-LUMOKO AHOTSAK, 80 urte inguruko 72 lekukoren bizipenen kontuak grabatu, digitalizatu eta interneten ikusgai/entzungai jarri dira. Hori guztia, Badihardugu elkarteko Nerea Goiria teknikariaren ardurapean eta Euskara Zerbitzuaren elkarlana bitarteko. 

- Lehena: Abenduaren 19ko batzarrean egindako hausnarketa (euskararen egoera orokorra Gernika-Lumon; pozteko eta kezkatzeko faktoreak). Jakitun egon gura baduzu, sakatu hemen .

- Bigarrena: oraintsu, otsailaren 20an bi hausnarketa burutzeko: (ikusi akta)

• Lehenengo atala (aktaren 1. eranskina): 2017 urtean euskararen egoera nolakoa izatea nahi izango zenukeen irudikatu. 
• Bigarren atala (aktaren 2. eranskina): helburu estrategiko bakoitzean ZER FALTA DEN gaur egun (hutsuneak) eta ZER EGIN DEZAKEGUN 2017rako irudikatu dugun egoerara iristeko.

- Hirugarrena: maiatzaren 14ko batzarra, atzo, Plan berriak izango dituen 10 esparruetako ekintzak zehazteko hausnarketa (ikusi oinarrizko dokumentua). Hausnarketa osatzeko astirik ez eta maiatzaren 21ean izango du jarraipena batzar horrek.

Benetan partaidetza bizia eta aberatsa, ekarpenez beterikoa. Geure eskerrona parte hartzen ari diren eragile eta interesdun guztiei eta baita gonbitea eta parte hartu nahi izango luketen guztiei hurrengo batzarrera urreratzea (maiatzaren 21ean, 18:30ean, Bakearen museoko alboko geletan.

BERBALAGUN 2003an martxan jarri genuenean helburu nagusia herrian euskararen erabilera indartzea eta euskaldunon sarea zabaltzea eta trinkotzea izan zen, baita euskara ikasten zebiltzanei bidea erraztea eta herrian bertan bidelagunak jartzea. Gaur egun ere horixe berori du xede nagusia, erabilera baita euskararen normalizaziorako Gernika-Lumon daukagun erronka.

Proiektu honen Talde eragilea hauek osatzen dute: Gernikako AEK, Aita Villasante Udal Euskaltegia, Gernika-Lumoko Udaleko Euskara Zerbitzua eta Busturialdean Euskaraz Bizi elkartea.

Euskararen eguneko egitarauan ere BERBALAGUNak jo ta ke: Txomin Agirreren GAROA liburua eta HAMAIKA ORDUKO IRAKURRALDIA: gernikaberba.blogspot.com.es/

Gure udalerrian egunotan kanpaina bat jarri da martxan: "Gernika-Lumoko udalak euskeraz eta...ZUK ZERGAITIK EZ?". Bizilagun guztiei jakin eragin gura zaie kanpaina honen helburua: herritarrek euskara gehiago erabili dezatela udalarekiko hartu emanetan. Begira kanpainaren euskarria.

Euskararen nazioarteko eguna ospatuko da abenduaren 3an, Euskal Herrian bertan eta bertatik kanpo euskaldun orok EUSKARA JALGI ADI MUNDURA leloari eusteko aukera,...., ahaztu barik egunero ekin behar zaiola EUSKARA JALGI ADI GURE BIZITZARA leloari, euskaraz bizitzeko baldintzak jorratzeari ekinda.

Gernika-Lumon, Euskararen Nazioarteko Egun horren inguruan EGITARAU BEREZIA prestatu dugu, zenbait eragilerekin elkarlanean:

• AZAROAK 30: “GERNIKA-LUMOKO AHOTSAK” egitasmoaren aurkezpena Badihardugu elkartearen eskutik (80 urtetik gorako 52 lekukoen testigantzagatik eskerrona). Lekua: Elai-Alai aretoa / Ordua: 18:30ean
•  ABENDUAK 1: BAI EUSKARARI ZIURTAGIRIAren banaketarako ekitaldia (Ziurtagiriaren Elkartea). Lekua: Merkatu plaza / Ordua: 13:00etan
• ABENDUAK 3: KALE NEURKETAren emaitzen aurkezpena. Euskararen erabilera Gernika-Lumon (Soziolinguistika Klusterra) Lekua: Elai-Alai aretoa / Ordua: 19:00etan
• ABENDUAK 4: HAMAIKA ORDUKO IRAKURRALDIA: Txomin Agirreren GAROA (antolatzailea: Berbalagun) Lekua: Elai-Alai aretoa / Ordua: 9:00etatik 20:00etara.

• araudia euskaraz
• araudia gaztelaniaz 
• eskabide orria

2010-2011 ikasturtean 16.228 euro banatu ditu Euskara Sailak diru laguntzetan; guztira 115 eskaera aurkeztu zituzten herritarrek (100 pertsona, batzuk ikastaro bat baino gehiagorako eskatu dute eta). Aurten ere, matrikula zabalik dago euskaltegietan eta hauxe da unea diru laguntzetarako informazioa euretan edo Euskara Zerbitzuan zuzenean jasotzeko.

Guraso Talde bereziak osatzeko prematrikula epea zabalik dago urriaren 10era arte. Hiru mila inguru fitxa banatu dira irakaskuntza zentroetan eta egindako eskaintza euskalduntzerako da (bi maila: hasiera maila eta hobekuntza maila).

Gurasoa, ume zaintzailea edo umeen ardura daukazun aittitte-amama bazara, jaso hementxa  fitxa.

2011koaren aldean, 2012ko aurrekontuan %5 gutxiago izango dugu euskararen sustapenerako, udal aurrekontu orokorraren murrizketa bitarteko. Dena dela, udal aurrekontuan euskararen sustapenerako aurrekontuak daukan pisua mantendu egin da: 2011an %3,16a zen eta 2012an %3,09a.

Murrizketa, baina hiru helburu estrategikoetatik euskararen erabilerarena mantendu egin da:

• Argi-ola elektrizitatea SL
• Bengozarra eraikuntza metal.
• Busturialeko irrati telebista SL
• Cumenager SAL - Ekin / bizkargi autoak SAL
• Ekin / Bizkargi autoak SAL
• Gernika garbiketak SL

Bizkaiko lurralde osorako izan den deialdiko eskabideen %18,75a Gernika-Lumokoa izatea pozgarria da eta, neurri berean, gure udalerrian enpresek euskararekiko duten atxikimenduaren adierazgarri.

Aste honetan, maiatzaren 21etik 24ra bitartean, Eskolarteko XXIV. Antzerki Astea garatu da Gernika-Lumon, Lizeo antzokian. Udalerriko irakaskuntza zentro guztiak partaide eta Udaleko Hezkuntza Arloa eta Euskara Zerbitzuaren antolakuntza lanak bitarteko.

Horren jarraipena, OIZMENDI telebistan izango da, grabaketak egin ostean telesaioak programatu dira eta (egunero iluntzeko 19:30ean):

• Maiatzak 26 .-SAN FIDEL IKASTOLA
• Maiatzak 27.-ALLENDE SALAZAR
• Maiatzak 28.-BARRUTIALDE
• Maiatzak 29.-BARRUTIA
• Maiatzak 30.-GERNIKA INSTITUTUA
• Maiatzak 31.-MERTZEDE IKASTETXEA
• Ekainak 1.-SEBER ALTUBE

Ikusi jardunaldietako egitaraua

Gernika-Lumoko Udaleko Euskara Zerbitzua eta Hezkuntza Arloaren eskutik, udalerriko irakaskuntza zentroekin elkarlanean XI. IDAZLAN KOADERNOAK argitaratu dira, hamaika urteko ibilbidea beterik.

Horri lotuta, argitalpenetarako PORTADA LEHIAKETA garatu da eta apirilaren 19 eta 20rako irakurketa ekitaldiak antolatu ere.

ERTAROARI BURUZKO BESTE BI UNITATE DIDAKTIKO ARGITARATU DITU GERNIKA-LUMOKO EUSKARA SAILAK, GERNIKAZARRA HISTORIA TALDEAREKIN SINATURIKO HITZARMENA BITARTEKO.

Argitaratuak izan ziren 2009an lehenengo biak, 2010ean 3.a eta 4.a, eta oraingoan, 2011koak kaleratu ditu Euskara Sailak (5.a, “Gizarte Egituraketa ertaroan”, eta 6.a, “Egituraketa politikoa ertaroan”).

Hemen daude eskuragarria:

• unitate didaktikoa-gizarte egituraketa ertaroan
• unitate didaktikoa-egituraketa politikoa ertaroan

Rober Gutiérrez Ziurtagiriaren Elkarteko zuzendariak eta Itxaro Uriarte Gernika-Lumoko Udaleko Euskara arloko zinegotziak gidatu zuten abenduraren 3an, Euskararen Nazioarteko Egunean, Gernikako azoka plazan egin zen Bai Euskarari Ziurtagiriaren banaketa ekitaldia. Gernikako 33 enpresek, komertzioek eta era guztietako entitateek jaso zuten Ziurtagiria. Banaketa ekitaldian Ziurtagiriaren Elkarteko zuzendariak 2012an Bai Euskarari Ziurtagiria Bizkaian hedapetzeko ahalegin berezia egingo dutela aurreratu zuen.

Egun guztiak gura ditugu Euskararen aldarria egiteko, euskaraz bizi nahi dugu eta. Abenduaren 3a, baina, EUSKARAREN EGUNA izendatua dugu eta gure aldarria areagotu asmoz, atariko egunetarako eta egun bererako EGITARAU berezia antolatu dugu.

Ekitaldi batzuk halantxe suertatu dira (toponimia liburuaren aurkezpena; liburua opari), beste batzuk lehenengoz antolatu eta hurrengoetarako finkatu gura ditugu (irakurraldia eta dagokion kartela) eta beste batzuk ohitura bilakatu zaizkigu (Bai Euskarari ziurtagiri banaketa: www.baieuskarari.org/?op=3&show=8&id=13)

"Euskaraz bizi nahi dut" adierazpena bizi-bizi dabil Euskal Herri osoan. Gernika-Lumon ere. Horrekin bat eginez argazki erraldoia aterako dugu urriaren 1ean. Euskal jaian, bazkal aurrean, jantzia ez ezik hizkuntza ere bertokoa da eta. Gernika-Lumoko udalak eta Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluak sinatutako hitzarmenaren haritik hainbat ekintza aurreikusi ditu herriko euskalgintzak datozen egunotarako. Horretaz gain, herriko hainbat tabernak ere adierazpenarekin bat egin dutela ikusiko dugu zapatuan. Udaleko Euskara Sailak Gernika-Lumoko euskalgintzarekin batera “Euskaraz Bizi nahi dut” kartelak banatu dizkie saltokian jartzeko.

Telebista platorik ez; horren ordez, Elai-Alai aretoa. Baina probak telebistan egiten dituztenak: erantzuna emanda, eroglifikoak, tribuaren berbak, imintzioka, marrazkiak, esamesak, apustua... Eta bi bikote azken proban sari nagusiaren bila: zer da zer?

Ekainaren 18an ospatu zen eta euskaltzaileei zor genien honen berri ematea, baina... opor batzuk bitarteko eta..

Gernika-Lumoko Josu Lamikizek eta Arratzuko Beñat Ramosek irabazi zuten txapelketa eta Ecuador bidaiak emanda, Lekeitioko Enperatriz Zita hotelean asteburu pasa joango dira, gastu guztiak ordainduta...

Oizmendik egunotan eskaini ditu emanaldi batzuk Gernika-Lumoko Mihiluze I. txapelketa honi buruz, baina zehaztasunez daukazue http://gernikaberba.blogspot.com/ helbidean ere.

Pausu bat harago normalizazioan, horixe da lortu nahi duguna B MOTAKO GIDABAIMENA EUSKARAZ  ateratzeko aukera eskainiz.

Horretarako, Eusko Jaurlaritzarekin elkarlanean eta AEOL enpresa bitarteko, materiala egokitu ahal izan da prestakuntzarako (araudia euskaraz, multimedia programa, azterketa eguneratuekin CDa).

Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako hainbat autoeskolek bat egin dute honekin eta Gernika-Lumon hitzarmengintza kanpaina lankide ditugun hiru autoeskolek ere bai (Gernika, Infisal eta Teo).

Ea sasoian zaudeten gazteok, eskolan eta ikasketetan euskaraz trebatuak..., udari probetxua ateratzen diozuen.

Berbalagun programaren barruan aisialdia aitzakia hainbat gauza egiten badira, zergatik ez antolatu MIHILUZE TXAPELKETA GERNIKA-LUMON?

Pentsatu eta egin egin dugu. Antolatuta daukagu ekainaren 18rako, ETBko telesaiokoen laguntzari eskerrak (Kike Amonarriz...) eta hainbat antolatzaile eta laguntzaile bitarteko. Ikusi kartela eta informazioa (arauak, sariak).

Parte hartu gura? Ba, hurrengo pausuak emon beharko dozuez:

1.- FITXA ESKURATU / 2.- INPRIMATU ETA BETE / 3.- KULTUR ETXEAN ENTREGATU

Guztira 874.842 euro bideratuko ditu 2011n Gernika-Lumoko Udalaren Euskara Sailak euskararen sustapenerako, iazkoan baino zerbait gutxiago, partida guztietan izan diren murrizketak bitarteko. Diru kopuru horren barruan daude beste udal sail batzuetatik ere egin diren ekarpen ekonomikoak –Hezkuntza, Jaiak, Gaztedia,…. 202.000 euro– eta Udal Euskaltegiaren aurrekonturako Udalak egiten duen ekarpena ere, 231.862 euro.

2011ko aurrekontuaren zehaztasunak hemen dituzu: eusk-aurrekontua2011